kapitalizm
- Genellikle kapitalizm deyince haklı olarak akıllara belli başlı temalar geliyor. En meşhurları burjuva ve proleterya sınıfları, bu ikisi arasındaki mücadele. Ama artık bazı kalıpları iyi tahlil etmek gerekiyor. Misal dünya çapında proleterleşme hala devam eden bir süreç. Bunu sırf türkiye'yi gözlemleyerek ulaşabiliriz. ikincisi acaba yukarıda adi geçen iki sınıf her zaman çatışma halinde midir? Misal amerikalı marksist immanuel wallerstein'a belli işleri yapma tekelinin belli işçilerde olması hem işverenin hem işçinin yararınadır. Ya da ülkelerin işgal edildikleri dönemde - özellikle çin'de- mao teorisini ve eylem planlarını işgalci japonlara karşı işçi-köylü-küçük burjuva birlikteliği olarak kurmuştur. Ya da bir başka mesele bütün burjuvazi takımı bir bütün müdür? Belki biraz aşırı bir iddia olacak - özellikle solcular için - ama farklı ülkelerin burjuvazileri arasındaki çatışma klasik isçi-işveren çelişkisinden her zaman daha görünür olmuştur kanımca. Bunu da geçelim burjuvazi denilen sınıf neredeyse bütün ülkelerde küçük-büyük diye ayrıma tabii tutulur. Bu ikisinn çıkarı hemen hemen hiç uyuşmaz. Teşebbüs hürriyeti başta olmak üzere çoğu klasik liberal politika küçük burjuvanın talebidir. Bir büyük işveren takımı asla teşebbğs hürriyeti gibi bir şeyi ağzına almaz. Onun derdi içinde bulunduğu piyasayı mümkün mertebe tekelleştirmek ve kamu olanaklrında olduğunca fazla yararlanabilmektir. Velhasılı kelam bu kapitalizm denen nane sadece demogoji-sloganvari sözcüklerle anlaşılabilek bir yapı olmaktan çok uzaktır. Bu sistem kabaca 350 yıl içinde önce büyük bir seleti ardındn görece refah dönemini ve şimdi de neoliberal ideolojiyi beraberinde getiren ve onu ustaca kullanan bir maestro gibidir.
ikinci bir mesele de son derece yaygın bir kanı olan kapitalizmin ulus-devletle ilişkisi meselesidir. Genel kanı kapitalizmin ulus-devlet biçimini kurduğu yönündedir. Evet kapitalizm belki imparatorlukları darmadağın etmiştir ama ulus-devlet modeli kendisinn işleyiş mantığına asla uygun değildir. Ulus-devlet demek en küçğk coğrafyalarda bile ayrı vergilendirme, farklı gümrük uygulamalrı demektir. Marx'ın da dediği gibi hukuki gğvenlik bıtjuvazinin tanrısıdır. Ulus-devlet konsepti meta dolşımını zorlaştırdığından sistemin işleyişine uygun değildir. Bunun bir kanıtı daha önceleri emperyalizmin şimdilerde ise neoliberal dayatmaların ulus-devleti aşındırmaya çalışmasıdır. Sanırım bunun için yunanistan örneğine bakmak kafidir.
tümünü gör
