arada normal ritim olmayan süreklilik gösteren anormal ritmin normal ritme çevrilmesidir. Farmakolojik*:medikal* veya elektriksel yolla yapılabilir. Elektriksel kardiyoversiyon (doğru akımlı kardiyoversiyon veya (gbkz:dc kardiyoversiyon) olarak da bilinir) elektrik enerjisinin QRS kompleksi ile (gbkz:senkronize) olarak verildiği uygulamayı tanımlar. Eğer enerji kalp siklusunun herhangi bir anında rastgele verilirse (gbkz:defibrilasyon) terimi kullanılır. Defibrilasyon yalnızca (gbkz:ventrikül fibrilasyon)unda*:vf* ve hemodinamik bozulmanın olduğu (gbkz:ventrikül taşikardi)sinde*:vt* yani (gbkz:nabızsız ventriküler taşikardi)'de uygulanır. Etki mekanizması (gbkz:Elektriksel kardiyoversiyon)un etki mekanizması tam olarak anlaşılamamıştır. Hızla verilen elektrik şoku bütün miyokart hücrelerini aynı anda depolarize eder ve yanıtsız dönemleri uzatarak uyarılara karşı yanıtsız bir miyokart alanı oluşturur. Miyokart hücrelerine girmeye çalışan uyarı yanıtsız dönemi uzamış doku ile karşılaşır ve iletilemez, böylece mikro ve makro yeniden giren döngüler sonlanır. Parasistoli, bazı atriyum taşikardileri, ektopik kavşak taşikardileri (digital zehirlenmesinde olduğu gibi), hızlanmış idiyoventriküler ritim ve VT'nin bazı tipleri otomatisite artışına bağlı olarak gelişir. Bu tip aritmilerde elektriksel kardiyoversiyon endikasyonu yoktur; çünkü yararlı olmaz veya birkaç saniye sonra aritmi tekrarlar. Endikasyonlar ve kontrendikasyonlar: Tablo 1'de özetlenmiştir. işlem ve teknik - işlem öncesi hasta ve yakınları detaylı olarak bilgilendirilir ve onay alınır. - Elektif olgularda hastanın işlem öncesi en az 6-8 saat aç olması gerekir. Anamnez ve fizik muayenede solunum yollarına özellikle dikkat edilmelidir. Olası bir entübasyon durumunda entübasyonu zorlaştıracak ağız ve boyun ile ilgili durumlar gözden geçirilmeli ve gerekli hazırlık yapılmalıdır. Aritmiye neden olabilecek metabolizma ve elektrolit bozuklukları kontrol edilmelidir. Hastanın kullandığı ilaçlar ve antikoagülasyon durumu incelenmelidir. Elektif kardiyoversiyon öncesi digital zehirlenmesi bulguları yoksa digitalin kesilmesi ve birkaç gün beklenmesi gerekmez, ancak zehirlenme şüphesi varsa ilaç kesilir ve bulgular düzelinceye kadar beklenir. Antikoagülasyon: Avrupa Kardiyoloji Derneğinin 2010 yılındaki Atriyum fibrilasyonu (AF) tedavisi kılavuzuna göre kardiyoversiyon öncesi ve sonrası antikoagülasyon önerileri şekil 1'de verilmiştir. Aynı kılavuzun 2012 yılındaki güncellemesinde yeni oral antikoagülanlardan dabigatranın vitamin K antagonistleri ile aynı endikasyonlar için kullanılabileceği belirtilirken, apiksaban ve rivaroksabanın kardiyoversiyon çevresi dönemde kullanımı için henüz yeterli kanıt yoktur. Hemodinamik bozulma nedeniyle acil kardiyoversiyon gerektiğinde de heparin bolus şeklinde verilmeli veya düşük molekül ağırlıklı heparin yapılmalı. Kardiyoversiyon sonrası en az dört hafta daha antikoagülasyona devam edilmelidir. - On iki derivasyonlu EKG ile mevcut ritim doğrulanmalı, elektrolit bozukluğu, digital zehirlenmesi bulguları ekarte edilmelidir. Periferik bir damar yolu açılmalı, elektrot ve pedlerin yapıştırılması için cilt hazırlığı yapılmalıdır. işlem boyunca sürekli ritim, O2 saturasyonu ve kan basıncı takibi yapılmalıdır. Acil kardiyopulmoner canlandırma için gerekebilecek tüm donanımlar hazır bulunmalıdır. (gbkz:Sedasyon): Elektif kardiyoversiyon yapılacak hastalara mutlaka derin sedasyon yapılmalıdır. Midazolam, fentanil ve propofol hızlı etkileri ve kısa yarı ömürleri nedeni ile tercih edilen ajanlardır. Ciddi sol ventrikül fonksiyon bozukluğu olan olgularda etomidate kardiyak depresyon etkisinin daha az olması nedeni ile propofole tercih edilebilir. Elektrotların yerleşimi: Cihazın şok kaşıkları veya yapışkanlı pedler ön-arka veya ön-dış yan konumunda yerleştirilebilir. Yerleştirme şekli işlemin başarısını etkileyen önemli faktörlerden biridir. ön-arka yerleşim klasik olarak kullanılan ön-dış yan yerleşime göre daha düşük enerji gereksinimine ve daha yüksek başarıya sahiptir. ön-arka yerleşimde kaşıklardan biri 3. interkostal aralığın sternumun sağı ile birleştiği yere, diğeri ise sırtta sol skapulanın alt ucuna yerleştirilir (şekil 2). Kalbe en yüksek enerjiyi vermek için kaşıkların çapının 12-13 cm olması tercih edilir. Ancak 8-9 cm çaplı kaşıklarla yapılan uygulamaların sonuçları tam olarak bilinmemektedir. Daha geniş kaşık veya ped çapı kalp-içi akımı daha geniş alana dağıtabilir ve şoka bağlı miyokart hasarını azaltabilir. Enerji seçimi: Klasik monofazik elektriksel kardiyoversiyon AF'li hastaların yaklaşık %80'inde başarılıdır. implante edilebilen defibrilatör (ICD) boyutlarının küçültülebilmesi amacıyla daha az enerji gerektiren şok dalgası arayışları bifazik dalgalı şok cihazlarının geliştirilmesine önayak olmuştur. Günümüzde eksternal defibrilatör cihazlarında kullanılan iki tip bifazik dalga formu mevcuttur. Pozitif ve negatif akımları birlikte kullanan bifazik kardiyoversiyon monofazik uygulamaya göre daha düşük enerjiler kullanmasına rağmen daha etkilidir. Bifazik şok 200J ile %90 başarı sağlarken, aynı miktardaki monofazik şok %53 civarında başarı sağlar ve cilt hasarı bifazik şokda çok daha azdır. In vitro çalışmalar bifazik şokların monofaziklere göre miyokart hücrelerinde sarkoplazmik retikülumdan daha az heterojen kalsiyum mobilizasyonuna neden olduğunu ve bu nedenle şok sonrası VF tetiklenmesinin daha az olduğunu ortaya koymuştur. AF'de başarılı kardioversiyon için monofazik cihazlarda 300-360J, bifazik cihazlarda 200J gibi yüksek enerji miktarları seçilmelidir. Bu sayede ardışık şokların oluşturacağı rahatsızlığın ve işlem süresinin uzamasının da önüne geçilir. Yüksek enerji miktarları çok nadiren hafif düzeylerde miyokart hasarı oluşturur. Sinüs ritmini sağlamak için ardışık şoklar gerektiğinde, şok sonrası transtorasik impedans değerlerinde düşme oluştuğundan şoklar arası aralıklar kısa tutulmalıdır. Atriyum flatteri için monofazik 100J, bifazik 50J ile başlamak yeterlidir. Diğer supraventriküler taşikardiler için 25-50J ile başlanabilir ve başarısızlık durumunda daha yüksek enerjiler verilir. VF ve hemodinamiyi bozan VT'yi sonlandırmak için bifazik 100-200J, monofazik 200-360J enerji ile başlanır. Stabil VT'de bifazik 25-50J, monofazik 100J ile başlamak önerilir. Seçilen enerji düzeyi başarısız ise en yüksek enerjiye kadar çıkılır. En yüksek enerji de başarısız ise aynı enerji kısa aralıklar verilerek birkaç kere tekrarlanabilir. şokun uygulanması: Kalp siklusunun vulnerabl fazında (T dalgasının tepesinin 80 ms öncesinden 30 ms sonrasına kadar) şok uygulamak VF'yi tetikleyebileceğinden, kardiyoversiyon cihazı senkronize (R dalgasına şok) moduna alınarak şok uygulanmalıdır. Senkron tuşuna basıldıktan sonra cihaz otomatik olarak R dalgasının tepesine bir zamanlama çizgisi-işareti koyacaktır, bu durum görülmelidir, çünkü bazan yanlışlıkla T dalgası daha belirgin olabilir ve cihaz T dalgasına senkronizasyon ayarlayabilir. Böyle olduğunda belirgin R dalgası olan başka bir derivasyon seçilmelidir. VF'de defibrilasyon yapılırken senkron tuşuna basılırsa, cihaz senkronize edeceği R dalgası bulamayacağı için şok veremeyecektir. Bütün koşullar kontrol edildikten sonra şarj düğmesine basılır ve şok verilir. Toraks direncini azaltmak için şok enerjisi soluk vermenin sonunda ve kaşıklara yaklaşık 12 kg güç uygulayacak şekilde verilmelidir. Başarısız kardiyoversiyon: - ilk önce şok sonrası EKG dikkatlice incelenmelidir. Başarısız kardiyoversiyon ile başarılı ancak hemen tekrarlayan aritmi ayırdedilmelidir. - Gerçek başarısız kardiyoversiyonda daha yüksek enerji seçilerek işlem tekrarlanmalıdır. Kardiyoversiyonun başarısı transtorasik empedans değerleri ile ters orantılıdır. Transtorasik empedans yeterli miktardaki enerjinin miyokarda ulaşmasını zorlaştırır. şok kaşıklarının göğüse iyi temas etmemesi, yeterli jel sürülmemesi, obezite, amfizem, astım transtorasik empedansı arttıran nedenlerdir. Yüksek enerjili bifazik şok seçimi ve soluk verme sırasında şok uygulamak miyokarda yeterli miktarda enerjinin ulaşmasını sağlayabilir. - Bifazik cihazın olmadığı durumlarda, monofazik cihazın elektrotlarının polaritesini tersine çevirerek en fazla enerji uygulamak düşünülebilir. çok şişman veya ciddi obstrüktif akciğer hastalığı olanlarda eksternal kardiyoversiyon başarılı olmayabilir. Bu olgularda özel tasarlanmış elektrotlar kullanarak internal kardiyoversiyon yapılabilir. Standart perkütan girişim ile, şok vektörünün atriyum dokusunun büyük kısmına ulaşabilmesi için, sağ atriyum yan duvarına ve koroner sinüs içine elektrotlar yerleştirilir. 2-15J internal şok ile, ekternal kardiyoversiyona yanıt vermeyen hastaların %90'ından fazlasında AF sonlandırabilir. - Başarısız kardiyoversiyon metabolik bozukluğa bağlı olabilir. Elektrolit bozukluğu ve hipertiroidizm gibi durumlar düzeltilmelidir. - Hastanın antiaritmik ilaç kullanımı şok başarısını etkileyebilir. Sınıf III dışındaki antiaritmikler defibrilasyon eşiğini yükseltirken ibutilit, sotalol, dofetilit ve digital defibrilasyon eşiğini düşürür. Kardiyoversiyon sonrası ilk birkaç dakikada AF'nin hemen tekrarlaması %5-25 civarındadır. Bu durumun kardiyoversiyon sonrası erken dönemde oluşan prematüre atriyal vurular nedeni ile oluştuğuna inanılır. Kardiyoversiyon öncesi propofenon, amiadaron, sotalol, ibutilite bu atımları baskılamak amacıyla kullanılabilen ajanlardır. Komplikasyonlar Aritmiler: Kardiyoversiyon sonrası atriyum ve ventrikül erken vuruları sık görülür. Geçici sinüs duraklaması ve AV blok da görülebilir. Ancak bu aritmiler sıklıkla kısa sürede geçer ve tedavi gerektirmez. Ciddi ventrikül aritmileri genellikle uygun olmayan senkronizasyona bağlıdır. Uygun senkronizasyon varlığında da nadiren VF gelişebilir. Hipokalemi ve digital zehirlenmesi malign aritmi riskini arttırır. Emboli: Uygun şekilde antikoagülasyon yapılmadan kardiyoversiyon uygulanan AF'li hastalarda arter embolisi riski %1-7'dir. Doğru antikoagülayon uygulanan veya TEE kılavuzluğunda yapılan kardiyoversiyonda emboli riski çok düşüktür. Miyokart hasarı: Kardiyoversiyondan hemen sonra ST-segment yükselmesi görülebilir ve 1-2 dakikada normale döner. Kalp enzimlerinde belirgin yükselme görülmez. iki dakikadan uzun süreli ST yükselmesi genellikle şokla ilişkili olmayan bir hasarın göstergesidir. Operatörde hasarlanma: çok nadirdir. Bir seride 1700 işlemde bir olguda ekstremitede parestezi şeklinde minör etki bildirilmiştir. Gebelerde kardiyoversiyon: Kardiyoversiyon gebeliğin her döneminde uygulanabilir, anneye ve fetusa herhangi bir zarar vermez. Pacemaker ve ICD'li hastalarda kardiyoversiyon Elekrikel kardiyoversiyon bu cihazlar üzerinde programlanmış parametrelerin değişmesi, elektrotların endokarda temas ettiği yerlerde hasar, geçici veya kalıcı çıkış blokları gibi sorunlar oluşturabilir. Bu problemler şok kaşıkları bu cihazlara çok yakın olduğunda daha fazladır. işlem öncesi, sonrası ve altı hafta sonrası cihaz ve elektrot kontrolleri mutlaka yapılmalıdır. işlem sırasında şok kaşıkları cihazdan en az 15 cm uzağa konmalı, her bir şok uygulaması arasında yeterince soğuma için en az 5 dk süre bırakılmalıdır. ön-arka uygulama ön- dış yan uygulamaya tercih edilmelidir. (gorsel:6874)(gorsel:6875)(gorsel:6876)