günün pasajı
- Franz Kafka - Mavi Oktav Defterleri
10 şubat Pazar. Gürültü. Ukrayna Barışı.
Komutanların ve sanatçıların, âşıkların ve zenginlerin, politikacıların ve cimnastikçilerin, gemicilerin oluşturduğu sis şimdi dağılıyor.
özgürlük ve kölelik, temel anlamda aynı şeydir. Hangi temel anlamda? Kölenin özgürlüğünü yitirmediği; bundan dolayı bir bakıma özgür adamdan daha özgür olduğu anlamında değil.
Kuşaklar zinciri, senin doğanın bir zinciri değildir ama yine de birtakım ilişkiler vardır. -Hangi ilişkiler?- Kuşaklar tıpkı senin yaşamının anları gibi ölürler. -Ayrım nerede peki?
Eski bir şakadır. Dünyayı sıkıca tutar, ama dünyanın bizi tuttuğundan yakınırız.
Bir bakıma bu dünyanın varlığını yadsıyorsun. Yaşamı bir dinlenme ânı, devinimin içindeki bir dinlenme ânı olarak açıklıyorsun.
11 şubat. Rusya Barışı.
Büyük yangından onun evi kurtuluyor, dindar biri olduğundan değil, evine zarar gelmemesini kendine amaç edindiğinden.
Gözlemleyen kişi, bir anlamda dünyayla birlikte yaşayan kişidir, yaşayan her şeye kendini bağlar, rüzgâra ayak uydurmaya çalışır. Böyle biri olmak istemem.
Yaşamak demek yaşam ortasında olmak, yaşamı yaratan bakışımla yaşama girmem demektir.
Dünya ancak yaratıldığı yerden bakıldığında iyi görünebilir, çünkü yalnızca orada
"Ve gördü ki, iyiydi," denilmiştir -ve yine ancak oradan bakıldığında lanetlenip yok edilebilir.
Hep hazır, evi portatif, her zaman yurdunda.
Bu dünyanın belirleyici özelliği geçiciliğidir. Bu bakımdan yüzyılların bir anlık zamandan üstünlüğü yoktur. Dolayısıyla geçiciliğin sürekliliği hiç avuntu vermez; yeni yaşamın yıkıntıların arasında filizlenmesi gerçeği, yaşamdaki diretişten çok ölümün diretişini kanıtlar. Dünyaya karşı savaşmayı isteseydim, onun belirleyici özelliğine, yani geçiciliğine karşı savaşmam gerekirdi. Bunu bu yaşamda yapabilir miyim, hem de ümit ederek ya da inançla değil ama gerçekten.
Demek dünyaya karşı savaşmak istiyorsun; hem de ümitten ya da inançtan daha gerçek silahlarla. Belki böyle silahlar vardır, ama ancak belirli meziyetleri olan kişiler tarafından bilinip kullanılabilir bu silahlar.
öyleyse bak! Bu meziyetlere sahip değilsem bile onları elde edebilirim belki.
Elbette, ama bu konuda sana yardım edemem.
Yani o meziyetleri elde edebilir sem, ancak o zaman yardım edebilirsin bana.
Evet. Daha kesin söylersem, asla yardım edemem, çünkü bu meziyetlere sahip olsaydın, her şeyin olurdu.
Madem öyle, neden beni önceden sınamaya kalktın?
Sende eksik olanı göstermek için değil, sende eksik bir şey olduğunu göstermek için.
Belki böylelikle sana belirli oranda bir yardımım dokunabilir; çünkü sende bir şeyin eksik olduğunu bilmene karşın, buna inanmıyorsun.
Yani, başlangıçta sorduğum soruya karşılık olarak, bu soruyu sormam gerektiğinin kanıtını sunuyorsun bana.
şimdiki duruma uygun olarak, daha kesin bir biçimde tanımlayamayacağım daha fazla bir şey sunuyorum. Başlangıçta sorduğum soruyu bana aslında daha başka türlü sorman gerektiğinin kanıtını sunuyorum.
Yani şu: Bana ya cevap vermeyeceksin ya da cevap veremiyorsun.
"Cevap veremiyorum," -evet doğru.
Ama bu inancı -işte onu verebiliyorsun.
tümünü gör