merhamet
- bir kimsenin veya bir başka canlının karşılaştığı kötü durumdan dolayı duyulan üzüntü, acıma duygusu.
hakkında doğan hocamın* güzel bir tespiti var:
sanırım iki türlü merhamet var. Birincisi mazlumla yapılan özdeşleşme dolayısıyla hissedilen acı ve bu acıyı dindirmek için bir şey yapma isteği. Bu durumda mazlumla özdeşleşip acı çekiliyor ve zalime kızgınlık ve öfke duyuluyor.
ikincisi ise bu acıyı sürdürmek istemeyen egonun, saldırganla özdeşleşip, mazlumu suçlayarak acıdan kaçması ile başlıyor. Bir çok insan bu tutumu sorunsuz bir şekilde ilelebet sürdürüyor. ama daha güçlü süperegosu olanlarda egonun bu çözümü kullanması süperegonun, egoyu suçlu hissettirmesine yol açıyor. son aşamada ego, işlemi tersine çevirip, mazluma yönelik duygusunu merhamete dönüştürüyor..
freud ise başka bir reaksiyon formasyondan bahsediyor, daha iyi durumda olmaktan duyduğumuz sevincin reaksiyon formasyonundan..
tümünü gör
