dadaizm
- Marcel Duchamp (1887 – 1968)
Marcel Duchamp, 50 cc of Paris Air, 1919
Marcel Duchamp, 50 cc of Paris Air, 1919
Marcel Duchamp , L.H.O.O.Q, Mona Lisa With Moustache, 1919
Marcel Duchamp , L.H.O.O.Q, Mona Lisa With Moustache, 1919
(Tablonun altına yazdığı L.H.O.O.Q kızın yakıcı kalçaları var/kalçaları sıcak anlamına gelmektedir, salonda gösterildiği sırada olaylar çıkmış ve dadaistler hep bir ağızdan bağırarak zafer şarkılarını söylemiştir.)
1913 yılına kadar gelinen süreç içinde Marcel Duchamp, empresyonist, post-empresyonist, fovist ve kübist etkiler altında gelişimini sürdürür. Zürih'teki Dada etkinliği ile eşzamanlı olarak gelişen hazır-yapım kullanımıyla Duchamp, aslında sanatın kendisini değil, sanat yapıtının biricikliğini ve estetik olgusunu hedef almış olmakla birlikte, radikal tavrı Dada ruhuyla paralellikler taşır.
Duchamp, Dada hareketinden 1917 yılının ilk aylarında, Tzara'nın New York'a gönderdiği Bay Yangın Söndürücü'nün ilk Göksel Macerası (The First Celestial Adventure of Mr. Fire Extinguisher) adlı kitabıyla haberdar olduğunu söyler. Kitabın ilgisini çektiğini ama Dada hareketinin ne anlama geldiğini bilmediğini, dadaist eylemlerin içeriğini Picabia'nın kendisine Fransa'dan yolladığı mektuplar aracılığıyla öğrendiğini belirtir.
Duchamp, kendisini hiçbir zaman bir dadaist olarak tanımlamamakla birlikte, hazır yapımları birçok kişi tarafından dadaist objeler olarak görülür. Dada'nın mirasını sürrealizmin devralmasıyla beraber, hazır-yapımlar bu kez sürrealist objelere dönüşür, Duchamp sürrealistlerin pek çok etkinliğinde yer alır. Daha sonra resim yapmayı terk eder, hazır nesne kullanımı ile resim sanatına farklı boyut getirerek kolaj ve tipografi (yazıyı bir forma sokma sanatı ve tekniği) alanında da çalışmalar yapar.
tümünü gör