dadaizm
- Tristan Tzara (1896 – 1963)
Robert Delaunay, Portrait of Tristan Tzara
Robert Delaunay, Portrait of Tristan Tzara
Rumen asıllı Tristan Tzara, 23 Temmuz 1918'de Meise Salonu'nda, ileride Dada'nın kuruluş beyannamesi olarak yorumlanacak 1918 Dada Manifestosu'nu sunar. Tamamen rastlantılara dayalı ve geçerli yazın kurallarının dışında bir edebiyat anlayışı geliştiren şair, şiirlerini gazeteden kesilen sözcükleri bir şapkada karıştırıp rastgele çekerek oluşturur. Tzara, 1917'de Dada Dergisi'ni çıkarmaya başlar. Bu dergide, dadaizmin öncüleri Hugo Ball, Hans Arp, Richard Huelsenbeck ve Tzara, ses şiiri, anlamdışılık şiir ve şans şiiri adını verdikleri yeni şiir biçimlerini denemeye başlarlar. Kısa zamanda Fransa'nın önde gelen şairleri de bu dergide çalışmaya başlar: Aragon, Eluard, Breton ve diğerleri.
Dada şarkısı
Bir dadacının şarkısı
ne hüzünlü olan ne de neşeli
seviyordu bir bayan bisikletçiyi
o da ne hüzünlü ne neşeli
ama yılbaşında kıskanç koca
öğrendi ne dönüyorsa hepsini
bir öfke sonucu yolladı Vatikan'a
üç bavul içinde ikisinin cesedini
Tristan Tzara (çeviri: Cemal Süreya)
tümünü gör