dadaizm
- Dada akımı, I. Dünya Savaşı yıllarında başlayan, kültürel ve sanatsal anlayış farklılıklarıyla sanat tarihini en çok etkileyen akımlardan biri olur. Savaşla sarsılan ve içinde korkuyla yaşanılan bir yüzyılda hissedilen gerilim, duygusal çöküntü ve psikolojik karmaşanın da etkisiyle, daha güzel ve özgür bir dünya için sanatçılar, sıradışı eserleri ve fikirleriyle tüm bu yıpratıcı koşullara başkaldırma çabası içerisine girerler.
Dadaizm, yaratıcı ve soyut sanatı canlandırma, yeniden hareketlendirme arayışı içindedir. Geleneksel sanata karşı olan estetik durumları, rastlantısallık sonucu oluşan olayları, kuralların olmayışını savunan ve varolan sanat, savaş, toplum, gelenek, din ve ahlaki değerleri reddeden ve bunları hafife alan bir akımdır. Hareket, Birinci Dünya Savaşı esnasında ve sonrasındaki militarizme karşı nihilist bir protestoyu da yansıtır.
dadaizm
Bu sanat akımı ortaya çıkmadan önce Marcel Duchamp, Paris'te başlayıp New York'ta devam ettiği ve geliştirdiği Ready Made (hazır ürün kullanımı) tarzıyla, geleneksel sanata karşı anlayış ortaya koyar ve zamanla bu hareketler Dadaizme kaynaklık ederek akım içerisinde yerini alır.
I. Dünya Savaşı'nda tarafsız olan isviçre, savaştan uzak durabilenlere bir sığınma yeri olur ve bazı sanatçılara da ev sahipliği yapar. Dada hareketi, 1916 yılında Tristan Tzara, Hugo Ball, Jean Arp ve Zürih'te yaşayan diğer entelektüeller tarafından yaratılır, Man Ray, Marcel Duchamp, Francis Picabia önderliğinde eşzamanlı olarak New York'ta gündeme gelir ve Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Almanya'ya yayılır.
dadaizm
Dada hareketinin bir diğer önemli özelliği, sürrealizmin önünü açması ve hatta temellerini atmasıdır. Dada hareketinin içinde yer alan pek çok sanatçı daha sonraları sürrealist hareket içinde etkili olur. Dada hareketi, sanatın her dalına (müzik ve az da olsa mimari dışında) yayılır, 1922 sonrasında etkinliğini yitirmeye başlar. 20. yüzyılın en etkili akımlarından birisi olan Dadaizm, modernizm düşüncesinin bir parçası veya uzantısı olarak birçok akım ve anlayışa da öncülük ederek sanat tarihi üzerinde derin bir iz bırakır.
tümünü gör