ılısu barajı
- devrim niteliğinde' projelerden biri olarak tarihe geçti. DSi'nin inşa ettiği baraj, ön yüzü beton kaplı kaya dolgu barajlar kategorisinde gövde hacmi bakımından dünyanın en büyük barajı aynı zamanda.
Ilısu Barajı ilk kez planlandığında, tarih 50'li yılları gösteriyordu. 1982'ye gelindiğinde, proje GAP kapsamına alındı. 90'lı yıllara gelindiğine, Ilısu Barajı'nın suları altında kalacağı için başta Hasankeyf olmak üzere bölgeye turist turları düzenlenmeye başlandı. Ancak, proje bir türlü bitirilemedi. Türkiye'nin diğer mega projelerinde olduğu gibi, Ilısu'da da hem iç hem de dış unsurlar 'engel' olarak devreye girdi. Ilısu Barajı, şu anda 540 tane olsa da hidroelektrik santrallerinin üretti toplam enerjinin yüzde 5'ini tek başına karşılayacak. Enerji ve tarımda, Türkiye'ye yıllık 1.5 milyar lira katkı sağlayacak. Hem enerji de Türkiye'nin dışa bağımlılığını azaltacak, hem de bölgede sulu tarımda ve ihracatta çığır açacak. Ilısu Baraj gölü ise Batman, Mardin, şırnak, Siirt ve Diyarbakır'daki 200 noktayı sular altında bırakacak.
Ilısu Barajı; Dolgu hacmi bakımından Türkiye'nin 2. büyük, Kurulu güç bakımından Türkiye'nin 4. büyük barajı. Mardin ve şırnak il sınırları arasında, Dicle Nehri üzerindeki en büyük barajdır. Baraj; temelden 135 metre yüksekliktedir. Kurulu gücü 1.200 MW, yıllık enerji üretimi ise 4 milyar 120 milyon kWh'tir. Sadece enerji üretiminden yıllık 1,3 milyar TL ülke ekonomisine katkı sağlayacak. Projenin bitiş maliyetinin 7 milyar TL olması bekleniyor.
Ilısu Baraj gölü altında kalacak yerleşim yerleri ve kültür mirasları için de hummalı bir çalışma sürüyor. Tarihi ve kültür varlıklarının korunması için 350 milyon TL, yeniden yerleşim çalışmaları için ise 2 milyar 750 Milyon TL ödenek harcandı. Er Rızk Camii, Süleyman Han Camii'nin mimari unsurları, Koç Camii'nin mimari unsurları, Kızlar Camii, Orta Kapı, Artuklu Hamamı, imam Abdullah Zaviyesinin yanı sıra Hasankeyf'te Bulunan Anıt Eserlerin Taşımasına dair SMPT araçlarının kullanılacağı iki farklı yöntem öngörüldü. 540 yıllık ve 1150 ton ağırlığında yığma bir eser olan Zeynel Bey Türbesi, kaydırma işlemi yapılmaksızın mevcut yerinde 1.5 metre kaldırılarak SPMT platformlar üzerine alını ve taşıma işlemi 15 Mayıs 2017 tarihinde yapıya herhangi bir zarar verilmeden başarıyla gerçekleştirildi.
tümünü gör