lichtenberg figürleri
-
Açık havada bilinci kapalı olarak bulunan her hastada yıldırım çarpması olayı düşünülmelidir. Lf yıldırım çarpmasından bir saat sonra ortaya çıkan ve 24- 36 saat içinde kademeli olarak kaybolan bir bulgudur.
Bu bulgunun patogenezi tam olarak anlaşılamamış olmakla birlikte derinin elektrik bozunmasına bağlı kapillerden derinin yüzeyel katmanlarına sızan eritrositler nedeniyle oluştuğu düşünülmektedir. -
1777 yılında, Alman fizikçi Profesör Georg Lichtenberg, merak uyandırıcı bir keşifte bulundu; elektrik yükü verilmiş levhalara yerleştirilen havadaki toz zerreleri, harika ağaç benzeri “ toz figürleri” oluşturuyorlardı.
Lichtenberg, bunların elektrik alanındaki hareketi gösterdiklerine inanıyordu. Daha sonra Lichtenberg figürleri olarak adlandırılacak olan bu figürler; bilim adamı ve filozofların yoğun ilgisini çekti çünkü onlar da figürlerin, elektrik alanının gerçek doğasını kanıtladığını düşünüyorlardı. Günümüzde, Lichtenberg figürlerinin, yüksek voltajlı elektrik boşalmasının bir yüzey veya izolasyon maddesi üzerinden geçişinde ortaya çıkan dal örüntüsü olduğunu biliyoruz.
Lichtenberg Figürlerinin birkaç muhteşem örneği:
Lichtenberg figürlerinin çok havalı olduğu ortada, ama daha da ilginç olan bu figürlerin yıldırım çarpmasına maruz kalan kişilerde de oluşması. Yeryüzü yüzeyi ve bulut arasındaki elektrik yüklü alanların dengesizliği sonucunda ortaya çıkan büyük miktarda statik elektrik boşalımı olan yıldırım(şimşek), Amerikada 1959-2003 yılları arasında meydana 3,696 yıldırım çarpması kaynaklı ölüm baz alınarak, havayla ilgili ölüm ve yaralanmaların başlıca sebeplerinden biri ve oran giderek azalmasına rağmen yılda ortalama 30 kişi bu sebeple hayatını kaybediyor. Yıldırım çarpması kurbanlarının yaklaşık %10'u hayatını kaybederken, %70'i beyin hasarı ve kişilik değişimi gibi uzun dönemli rahatsızlıklar yaşıyorlar.
ilginç bir şekilde, bazı kişileri yıldırım çarptığında derilerinde Lichtenberg figürleri gelişiyor. örneğin, 2000 yılının New England Tıp Bülteninde yer alan bir raporda, 54 yaşında bir adamın yıldırım tarafından çarpılması olayında olduğu gibi. Başlangıçta bilinci yerinde olmayan adam, acil servise getirildiğinde iyi görünüyordu ve yapılan tetkiklerde kolunda, sırtında ve bacağında eğreltiotu yaprağını andıran acısız cilt lekeleri tespit edildi. izler sadece iki gün sonra ortadan kayboldu.
Bu çarpıcı deri şekilleri, aşağıda da görüldüğü üzere, elektrik boşalması yüzünden deri altındaki kılcal damarlarda meydana gelen kopmalar yüzünden oluşur. Bunlara bazen “yıldırım çiçekleri” veya “deri tüylenmesi” adı verilse de, tıptaki karşılığı “ arborescent” (ağaç-benzeri) kızarıklık ya da keronografik izdir.
Bir başka adam, 2011 yılında kabaklarını fırtınadan kurtarmaya çalışırken yıldırımın çarptığı Winston Kemp. ironik bir şekilde asıl mesleği elektrikçilik olan adam, eve döndükten bir saat kadar sonra kolundaki izleri görene kadar çarpıldığını anlamamıştı bile. Daha sonra kolu sızlamaya başladı ve kabarcıklar ortaya çıktı. izler, ilk ayın sonunda renkleri solup pembeleştiği halde, bir aydan uzun süre kaldılar.
Bu izler çok havalı görünseler de, oldukça nadirler ve pek çok kişi yıldırım çarpmasından, çok daha ağır yaralanmalarla kurtuluyor. Dolayısıyla bu izleri evden kendiniz yaratmaya çalışmayın!
lichtenberg figures ifadesinden türkçeleşmiştir.
